Hizkuntzen trataeraz eskoletan

Hezkuntza sistemak eskoletan hizkuntzen trataerarako proposaturiko eredu aldaketak zer esan ugari piztu du gizartean azken urteotan. Euskal Autonomia Erkidegoko hezkuntza sistemak eredu bateratu baten aldeko jarrera hautatu duelarik, hizkuntza ereduak gainditzeko premia dagoelako.

Egoera monirizatuan dauden hizkuntzetan, euskaran kasu, beste hizkuntza normalizatuagoetan beharrezko ez diren neurriak hartu beharrean gaude, etorkizuneko belaunaldiei hizkuntza transmisioa bermatzeko.

Baina, gaur egun euskararen erabilera oso mugatua dago, bereziki hezkuntza alorrekoa kontsideratzen baita. Hirietako bizitza kosmopolita honetan arrotza da ia euskarazko aisialdia, euskarazko lagunarteko solasaldi bat, euskarazko lan- giro naturala, euskarazko familia bizitza …

Ez da zuzena euskara politika egiteko tresna gisan erabiltzea; zergatik sortu du ordea hizkuntza ereduen aldaketak honelako eztabaida politizatua?
Ezin esan ere, hizkuntza ereduen araberako ikasle segregazioa kohesio sozialarentzako kaltegarria denik. Baina hala eta guztiz ere, begi- bistakoa da eskola publikoaren eta itunpekoaren artean maila sozio- ekonomikoaren araberako banaketa dagoela.

Ezaguna den aipu batek dionez “hizkuntza bat ez da galtzen ez dakitenek ikasten ez dutelako, baizik eta, dakitenek erabiltzen ez dutelako” (J. Artze). Baina, administrazioak Euskal Herriko biztanle orok euskara jakitea eta erabiltzea bermatu beharra du; eta hezkuntza, eskolak, administrazioaren tresna dira.

Beharbada, Aitorren hizkuntza zaharra zabaltzeko aldaketa inposatu bat ez da hauturik aproposena. Euskara indarberritzeko erronka irabazita dagoelako ustea zabaldu da, eta hori ez da inolaz ere egia. Gure hizkuntza indarberritzeko ahaleginean denon konpromisoa behar da, norberarena zein gizartearena. Horregatik guztiagatik, bateko eta besteko indarrak noranzko berean jartzeko urratsak egin behar dira. Hizkuntza politikaz eztabaidan horrenbeste denbora igaro ordez, hizkuntza bera erabiltzeaz gehixeago arduratu behar ginateke.

Zergatik ikasi, hitz egin eta bizi euskaraz?

Zer da euskaraz bizitzea? Sakelako telefonoan menua eta funtzioak euskaraz izatea? Administraziora joatean, leihatilan dagoenak euskaraz hitz egiten jakitea? Yogurtak erostean, elikadura informazioa euskaraz ere agertzea? Euskal Herriko Unibertsitateko idazkaritzan “hablame en cristiano” ez eskatzea? ... Ba aitortu beharrean naiz, kasu hauetan agian nahiago dudala gaztelerazko aukera ere izatea, gainontzean tutik ere ulertu gabe geratu ohi bainaiz.
Beharbada, euskaldun izan nahiaren itxurakeria soilik izango da gaur egun gizarteak goraipatzen duena. Nor ez da ba inoiz harrituta gelditu “txapela munduan eta ibili muduan” dion kamixeta soinean duela,belarri- motz peto- peto batekin topatzean? Edota, denda baten atarian “Bai Euskarari” ziurtagiripean barrura sartu eta aitorren hizkuntza zaharra zer den ere ez dakien saltzailearekin jardutean? Ez al da itxurakeria hutsa Euskal Herriko agintariek sermoia botatzeko txuleta aurrean izan beharra?
Eguneroko bizitzan aipatu berri ditudan moduko mila eta bat kasu aurkitu ditzakegu, baina uste dut nahiko argi utzi dudala euskaraz bizitzea, euskaraz hitz egitea baino haratago dagoela pentsatzen dudala.
“Arri, murri zapero; bero, bero, bero … haurrak egin euskaraz, orain eta gero” honelaxe zion “Euskaraz Bizi” kanpainaren baitan, Argitxo iratxoak abesten zigun doinuak, gure ikastola garaian, behin eta berriz. Hainbat ekimen izan genituen gure garaian: puntu- sisteman oinarritutako jolasak (egun osoan euskaraz hitz eginez gero, berdez margotu behar izaten zen zegokion laukia, eta gainontzean gorriz), opariak, jolastordu estrak, irteerak, herri- kirol txapelketak … Azken batean, ikastolan ikasten genbiltzan ikasleok, kalean nahiz etxean, euskaraz mintzatzea zuen helburutzat.
Baina, benetan baliagarria izan al zen? Nire ondorioak eratzeko, adin beretsukoak garenon esperientziak soilik ezagutzen ditut, eta egia esan, oraindik ere zalantzan jartzen dut.
Zergatik bizi euskaraz? Lehenik eta behin, nire ama hizkuntza delako; amak jaioberritan abesten zizkidan sehaska- kanten hizkuntza delako, bi hamarkada ostean, oraindik ere “ganbela” beste hizkuntza batean nola esaten den ikasi ez dudalako, oilarraren kukurrukua esatea gustatzen zaidalako; gaztelaniaz mintzatu nahian “el moto” moduko hanka- sartzeak egitea ekiditen dudalako; amorrarazitakoan, abiadura bizian hitz egin nahi dudanean, euskaraz soilik ateratzen zaizkidalako maldizioak ..
Kirmen Uribek New York handian abestu zuen moduan, ez da onena agian, ezta ederrena ere agian, zaharregia edo txikiegia agian, agian … Baina bai, euskara da, hizkuntza bat eta euskaldun sentitzearen nortasuna. Horixe litzateke nire ustez aurreko galderaren erantzuna, itxurakeria, progreso, bizikidetzarako politika, aniztasuna, hizkuntzen dominantzia- errepresio, etab. guztien gainetik dagoena; harropuzkeria eta hitz- merke sorta horiek guztiak albo batean utziaz, norberaren bizimodu aukera bat.
Gainditu ziren eguzkia, zerua eta sapelaitzak ikustea galerazten zituen lege zaharraren aldiak, eta gure esku dago trikua sator- zulotik irten eta datozen mendeetan, txantxangorri baikinan, hegoak astinduz kantari hegan egitea.

VIVIR POR NADA… O MORIR POR ALGO…

Zuznketatxo bat: "Estoy aprendiendo... que...

(email bidez bidalia)

He aprendido....que nadie es perfecto hasta que no te enamoras.

He aprendido que....la vida es dura pero yo lo soy más!!He aprendido que...las oportunidades no se pierden nunca las que tu dejas marchar...las aprovecha otro.

He aprendido que...cuando siembras rencor y amargura la felicidad se va a otra parte.

He aprendido...que necesitaría usar siempre palabras buenas... porque mañana quizás se tienen que tragar.

He aprendido...que una sonrisa es un modo económico para mejorar tu aspecto.

He aprendido...que no puedo elegir como me siento... pero siempre puedo hacer algo.

He aprendido que...cuando tu hijo recién nacido tiene tu dedo en su puñito... te tiene enganchado a la vida.

He aprendido que...todos quieren vivir en la cima de la montaña... pero toda la felicidad pasa mientras la escalas.

He aprendido que...se necesita gozar del viaje y no pensar sólo en la meta.

He aprendido que...es mejor dar consejos sólo en dos circunstancias... cuando son pedidos y cuando de ello depende la vida.

He aprendido que...cuanto menos tiempo derrocho... más cosas hago.

Eta pentsatzen det bizitzako azken eguna bitartean hori dana ikasten jarraituko detela.

Sormenaren indarra - Big Ban

Bizitza jarraipena duen osotasun bezala bizi izaten dut. Datek, egutegiak, proiektuek hasten eta amaitzen duten autonomia eta berezko izaera duten esperientzia zatiki modukoak sortzen dituzte. Alferrik da. Berehala, gertaera bakoitza izan denarekin urtzen da aurrekoari beste zentzua emanez, bizitakoa eraldatzen, kolorea aldaraziz. Gertatutakoa gauzatzean, gauzan bihurtzean, esku artean har dezakezu, harrotu, astindu, irauli, esprimitu, begiratu eta partekatu ere.

Katuka zebilen haurtxoa urrats ausartak ematen dituen nerabe benturazale bat bihurtu da. Mundu zabal bat du aurretik, motxila prest, norantza erabakitzeko oraindik.

Prozesu honetan barrukiak astindu zaizkit, behin baino gehiagotan. Asalduta, kitzikatuta sentitu naiz... bizirik!

Honela sentitzeari big-bang deritzot nik. Sormen prozesuak abiarazten dituen eztanda moduko bat da, ezuztekoan harrapatzen zaituena, barruan daramazuna aztertzeari behartzen zaituena.

Big-bang-ak sortzean modifikatzen du zegoena, berritzen du. Batzuetan mintzen gaitu. Minduta dagoena senda daiteke. Eraikitzaile eta suntsitzailea da.

Bideo honetan izan guztiaren atzean dagoen indarra irudikatu nahi izan dut, sormenak barruan lotan dagoena esnarazteko duen ahalmen izugarria. Margolan, narrazio, bideo edo eztabaida. Gure burua inplikatzea da kontua, komunikatu nahia, partekatzeko gogoa eta ausardi ttantta bat ere bai: http://elkarrikertuz.ning.com/profiles/blogs/bigbang-1

Jarrai dezagun...

Izarne

Nire gogoko eskola

1.Nire gogoko eskola pertsonek osatzen dute, komunitate bat da.

2.Eskola hau auzo batean txertatuta dago eta bertan bizi diren haurrak dira gehienbat hara joaten direnak.

3.Eskolako bizitzan parte hartzen duten guztiek elkar ezagutzen dute. Proiektu berean sinesten dute eta helburuak lortzeko ahaleginetan sinergian egiten dute lan.

4.Nire eskolan gurasoek txoko bat dute eta ikastetxearen antolamenduaren ardura konpartitzen dute.

5. Nire eskolan garbitzaileak, maisu-maistrak nahiz autobus gidariak ikasleen ikasketa prozesuaren parte garrantzitsua dira.

6.Nire eskolan asko hitz egiten da, batzarretan, jangelan, pasiloetan. Binaka, taldeka, borobilean nahiz aurrez aurre.

7.Nire eskola konplexua da eta ikuspegi eta interesgune asko hartzen ditu bere barnean. Orekan behar du izan eta horrek denen esfortzua eskatzen du, etengabe zaindu behar da, egitura aldakorra du, oso sensiblea da.

8.Nire eskolan irakasle/langile/ikasle edo guraso batek arazo bat badu eskolaren arazo bihurtzen da eta denon artean bide ematen saiatzen da.

9.Nire eskolan pertsona guztiek heziketa aukera berdinak dituzte. Pertsonen beharrizanak kontuan hartzen dira. Haurren jakinmina elikatzen da, aukera anitzak eskaintzen zaizkie, haien ahotsa entzuten da.

10.Profesionalen indarguneak ere aprobetxatzen dira ikasketa ahalik eta funtzionalagoa eta motibagarria izateko. Etengabeko prestakuntza beharrezkoa da, estrategiak eta baliabideak berritu, osatu, asmatu eta erabiltzen dira.

11. Gelak tailer modura antolatuak daude. Idazketa txokoa badute, irakurmena lantzeko txokoa, proiektuak egiteko txokoa... Ikasketa esanguratsua, globalizatua, funtzionala, denon artean eraikitakoa bultzaten da. Ikasketa ez da eskolara mugatzen. Eskola arreta gune bat bihurtzen da, esperientzia anitzetako bidegurutze bat.

12. Nire eskolan elkarrenganako errespetua, ezberdina izateko eskubidea, ezberdina izanik ere eskubide berdinak ditugula jakinaraztea, sexuen arteko berdintasuna, lehentasun bihurtzen dira.

13. Nire eskolan ez dituzte langile kualifikatuak prestatzen, pertsona kualifikatuak baizik.

14. Nire eskolak baratza bat du, lorategi eta abere batzuk ere. Jolastokiak, sukaldatzeko areto bat, antzeztokia, bertan lan egiteko aukera eskaintzen duten material biltegi ezberdinak, espresio-tailerrak... eta ikasgelak ere bai baditu.

15. Nire eskolan klaseak ez dira denbora zehatz bati mugatzen, ez da denbora batean eduki zati bat ahal den moduan konprimitzen, ez da zerbait hasi eta bukatu behar denbora zehatz batean. Nire eskolan haurrak ez dira horrengatik “atzera” gelditzen. Nire eskola ez da abiadura lasterketa bat.

Hau irakurri eta eskola eredu hau amets hutsa dela pentsatzen baduzu bejon diezazula. Kontrakoa uste baduzu hura lortzeko urrats bat harago egongo zara.

Eskola guztiak ez dira zertan berdinak izan behar, lan egiteko nahiz gure seme-alabak zein ereduan haztea nahi dugun eskaintza eta aukeratzeko askatasuna egon behar lukeela uste dut, medizina tradizionala edo homeopatia gure osasunaz arduratzeko aukera dezakegun bezala.

Ez dakit beste heziketa motan sinesten dugunok gutxi garen edo ez. Dakidana zera da, guraso bihurtzean eta beste aukera eskura izan ezean, heziketa tradizionalaren aurrean amore ematen dugula askok, horrek insatisfakzioa eta mesfidantza sortu arren.

Irakasle izatean akomodazio honen aurrean borroka egiten saiatuko naiz, beste belaunaldiko haurren gurasoek, behintzat, haien ideiekin bat datorren eskola aukera dezaten.

www.elkarrikertuz.com -en irakurria

Irrifarrea

Zer da irrifarrea!

Gauza zoragarri bat niretzat

oso beharrezkoa denontzat,

eta diruarekin erosten ez dena,

eta nor bere bihotza gaztetzen duena.

Irrifarrak ez du lotsarik,

irrifarrak ez du minik;

zoriona eta bizia baizik.

Irrifarrak, denok elkartzen gaitu,

zahar eta gazteak,

aberats eta txiroak,

iparraldekoak eta hegoaldekoak,

zuri eta beltzak,

zoriontsu eta zorigaiztokoak.

Ez dut ezagutzen irrifarra egiten ez dakienik,

baina bai zaila egiten zaionik;

irrifarra, gero eta beharrezkoagoa ikusten dut

mundu honetan bizirauteko.

Irrifarra egiten ez duenari,

bizitza oso gogorra eta malkartsua egingo zaio;

baina irrifarra egiten duenak,

errazago eginen du bidean aurrera,

zoriontsuago izanen da.

Zoriontsu izateko bidezidor asko daude,

irrifarra egiteko modu ugari daude,

adibidez, niri gehien gustatzen zaidana begiekin eta ahoarekin;

eta baita ere bihotzarekin,

zer hobe irrifarra egitea baino?

Osasungarria ere ba omen da, urte askoz irauteko.

Zergatik ez dugu ikasi behar irrifarre egiten?

Zergatik ez goizean begiak zabaldutakoan,

ispulu aurrean gure buruari so,

eztizko begirada batekin, aurpegiari goxatu bat eman?

Zergatik ez alboan dugunari, egun zoriontsuago bat eskaini?

Zer da irakaskuntza? "Gabriel Celayaren olerkia"

Zer da irakaskuntza? Olerki labur Gabriel Zelayak zuzen eta labur galdera hauei erantzuten die:

- Zer da heziketa?

- Nola hezi behar dugu?

- Zertarako hezi behar dugu?

Educar es lo mismo

que poner motor a una barca...

hay que medir, pesar, equilibrar...

...y poner todo en marcha.

Pero para eso,

uno tiene que llevar en el alma

un poco de marino...

un poco de pirata...

un poco de poeta...

y un kilo y medio de paciencia concentrada.

Pero es consolador soñar

mientras uno trabaja

que ese barco, ese niño

irá muy lejos por el agua.

Soñar que este navío

llevará nuestra carga de palabras

hacia puertos distantes,

hacia islas lejanas.

Soñar que cuando un día

esté durmiendo nuestra propia barca,

en barcos nuevos

seguira nuestra banadera enarbolada.

Gabriel Celaya

Zeinen erraza den ahoa zabaldu eta ozenki hitz egitea...

Yo no soy racista, pero basta ya de tanta invasión extranjera que cruza la frontera como el patio de su casa.

Yo no soy xenófobo, pero casi todos los camellos que hay en la calle son magrebíes.

Yo no soy de los que apoyan la pena de muerte, pero algo habrá que hacer con tanto criminal suelto.

Yo no soy partidario de traer más niños a este mundo cruel, pero el que hace un bombo que apechugue.

Yo no soy intolerante, pero estoy harto de ver mendigos rumanos pidiendo en mi calle.

Yo no soy un hombre de prejuicios, pero no quisiera que mi hija siga saliendo con su novio negro.

Yo no soy una persona anclada en el pasado, pero eso de los matrimonios gays...

Yo no soy infiel a mi mujer, pero hay cada mulatita linda de “miamol” en busca de papeles...

Yo no soy defensor de la tortura, pero habrá que sacar la verdad de alguna forma a los asesinos de Marta.

Yo no soy creyente, pero rezo para que me toque la lotería.

Yo no soy uno más del montón, pero...

¡Vaya, vaya, vaya...! ¡Cuántas cosas no somos!